آغاز نسخه : « حمد و ثنا گوناگون بران خالق بيچون كه » . پايان نسخه : نيامده است . كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه كامل و شامل فهرست نيز مىباشد . تاريخ كتابت : قرن نوزدهم ميلادى . مكان كتابت : پاولژ ( ؟ ) . نام كاتب : نيامده است . اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : نيامده است . سابقه نسخه : اين نسخه خطى توسط « مجموعه آثار باستانى آكادمى علوم اتحاد جماهير شوروى ( سابق ) و جمهورى خود مختار تاتارستان » در سال 1934 ميلادى به انستيتو شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است . اندازه صفحه : 5 . 24 * 3 . 15 ؛ تعداد برگ : 41 ؛ تعداد سطر : 25 ؛ اندازه متن : 17 * 5 . 8 . نوع كاغذ : كاغذ اروپائى . نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه و برخى اسامى خاص با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است . نوع خط : خط نستعليق . متن كتاب داراى حاشيه‌اى با خطوط رنگى . نوع جلد : صحافى شرقى ، چرمى با عطف چرمى . ( 206 ) شماره نسخه : B 1932 ( Nov . 329 ) نام كتاب : لطف بزرگ . توضيح نام اثر : نيامده است . پديد آورنده : « مير سعاده الله » پسر « شيخ خداى بِردى » در زمان امير بخارا نصرالله . وى در سال 1214 قمرى / 1800 - 1799 ميلادى به دنيا آمد . همچنين امام مسجد شهر بخارا بوده است . تاريخ تأليف اثر : نگارش اين كتاب در ماه صفر سال 1258 قمرى / مارس - آوريل 1842 ميلادى به پايان رسيده است . مكان تأليف : نيامده است . شرح اجمالى محتواى اثر : اين اثر به شرح زندگى پدر نويسنده ، شيخ خداى بردى ملقب به لطف الله است . وى در سال 1164 قمرى / 1751750 ميلادى در روستايى در استان بلخ ميلادى به دنيا آمد و در كودكى پدر خود خداى نظر را از دست داد . لطف إله شانزده ساله سپس به همراه خانواده به بخارا زادگاه اصلى خانوادگى بازگشتند . حاكم آن زمان بخارا محمد رحيم خان بود . وى پس از اتمام مكتب وارد دربار امير مراد ( 1215 - 1200 قمرى / 1800 - 1785 ميلادى ) گشته و به عنوان خطيب مسجد جامع بخارا انتخاب گرديد . وى در سن 93 سالگى در تاريخ 13 رجب 1257 قمرى / 1 سپتامبر 1841 درگذشت . كتاب حاضر به شرح كامل زندگى « شيخ خداى بردى » ، اعتقادات و افكار مذهبى وى مىپردازد . اين اثر زبان نافذى دارد و علاوه بر اين حاوى اطلاعات ارزشمندى در خصوص زندگى اجتماعى ساكنين شهر بخارا در اواخر قرن هجدهم و نيمه نخست قرن نوزدهم ميلادى است . مرجع اصلى اين كتاب ، مشاهدات شخصى نويسنده و داستانهاى شفاهى و روايات پدر وى بوده است . كتاب حاضر شامل مقدمه و 4 فصل مىباشد . نويسنده در مقدمه كتاب دليل تقسيم اثر خود را به 4 فصل چنين بيان مىدارد : از آنجا كه اين دنيا از چهار عنصر تشكيل شده است ، سال به چهار فصل تقسيم مىگردد و زندگى بشرى به چهار دوره تقسيم مىشود ، من نيز كتاب خود را در چهار بخش به نگارش درآورده ام . فصل اول « لطف بزرگ » شامل ؛ دوران كودكى خدى بردى ، فصل دوم شامل ؛ دوران نوجوانى ، فصل سوم شامل ؛ دوران جوانى ، بخش چهارم شامل ؛ دوران كهنسالى و مرگ خداى بردى و همچنين دربردارنده اطلاعاتى درباره همسران ، فرزندان و شاگردان وى مىباشد . آغاز نسخه : « الحمد لله لحمده و نستعينه و نؤمن به و نتوكل عليه » . پايان نسخه : نيامده است . كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه خطى كامل است . تاريخ كتابت : سال 1258 قمرى / ( 1843 - 1842 ميلادى ) . مكان كتابت : آسياى مركزى . نام كاتب : نيامده است . اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : يادداشتهاى حاشيه‌اى بسيارى از صفحات به توضيح حذفيات كتاب مىپردازد . سابقه نسخه : اين نسخه خطى توسط مجموعه نسخهء خطى بخارا در سال 1917 ميلادى به انستيتو شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است . اندازه صفحه : 5 . 20 * 6 . 12 ؛ تعداد برگ : 186 ؛ تعداد سطر : 11 - 13 ؛ اندازه متن : 5 . 15 * 8 . نوع كاغذ : كاغذ شرقى ( آسياى مركزى ) . نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، عناوين با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است .